» ZOEK IN LEXICON
Hier kunt u zoeken in onze uitgebreide lexicon.
» WIKI
» 13 - Handelsbedrijven

Inhoudsopgave

13.7 - Ketens en samenwerkingsverbanden in de detailhandel

DetailhandelDetailhandelBegrip: Detailhandel zie ook: Distributie Distributiekanaal Grootbedrijf Groothandel Bedrijfsvorm die goederen verkoopt en levert aan de finale consument. De functie van de detailhandel is gericht op het voor de consument optimaal verkrijgbaar maken van het product. Daarom is de...

klik voor meer informatie
, groothandelGroothandelSchakel in het distributiekanaal die een intermediaire functie vervult tussen oerproducenten en producenten, dan wel tussen producenten en detailhandel. We kunnen bij het onderscheiden van diverse typen groothandel een onderscheiding maken op basis van het gevoerde assortiment, de...

klik voor meer informatie
en producent hebben voor een deel tegengestelde belangen, en voor een deel gemeenschappelijke belangen. [reflectievraag: welke?]
Niet zelden gaan partijen samenwerkingsverbanden met elkaar aan. Er bestaan drie soorten samenwerking:
  1. Detaillist(en) met producent(en) (en eventueel grossiers).
  2. Detaillist(en) met grossier(s).
  3. Detaillisten alleen.
Waar partijen op verschillende niveaus in de bedrijfskolom met elkaar samenwerken, spreekt men van een verticaal marketingsysteemMarketingsysteemOrganisatie van het distributiekanaal, met het doel voor een gecordineerde samenwerking te zorgen tussen de verschillende schakels....

klik voor meer informatie
(VMS). Dat zijn dus de varianten 1 en 2.

De partijen kunnen hun samenwerking in verschillende juridische vormen gieten:
A. Samenwerking contractueel vastgelegd tussen zelfstandige partijen.
B. Vrijwillige samenwerking, zonder verplichtingen.

Steeds vaker maakt de detailhandelDetailhandelBegrip: Detailhandel zie ook: Distributie Distributiekanaal Grootbedrijf Groothandel Bedrijfsvorm die goederen verkoopt en levert aan de finale consument. De functie van de detailhandel is gericht op het voor de consument optimaal verkrijgbaar maken van het product. Daarom is de...

klik voor meer informatie
deel uit van een keten, een detailhandelsorganisatie met meerdere vestigingen. De derde juridische vorm van 'samenwerkende' detailhandelDetailhandelBegrip: Detailhandel zie ook: Distributie Distributiekanaal Grootbedrijf Groothandel Bedrijfsvorm die goederen verkoopt en levert aan de finale consument. De functie van de detailhandel is gericht op het voor de consument optimaal verkrijgbaar maken van het product. Daarom is de...

klik voor meer informatie
is daardoor:

C. Eigendom van meerdere vestigingen in één hand.

Zo ontstaat de volgende indeling van verticale marketingsystemen:

TabelTabelSystematische rangschikking van cijfers in een assenstelsel....

klik voor meer informatie
13.3 Marketingsystemen in de detailhandel
  A Contractuele
samenwerking
B Vrijwillige 
samenwerking
C Eigendom
in één hand
1 Detailiist(en) met productent(en) / grossier(s) Franchising
ServiceServiceDienst, een niet-stoffelijk product. Ook: de voor- en nazorg met betrekking tot geleverde producten. In deze zin is het een productattribuut. ...

klik voor meer informatie
merchandisingMerchandisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem, gebaseerd op dienstverlening van de groothandel of de producent aan de detailhandel. Zowel de groothandel (als bedrijf) als de functionaris (die rondrijdt) heet (service) merchandiser of rack jobber. De dienstverlening kan inhouden: -...

klik voor meer informatie
(Silvo kruiden)
Factory outlet
(Bataviastad)
Geïntegreerd vertiaal marketingsysteem
Flagship storeFlagship storeFactory outlet met het oogmerk een communicatiemedium te zijn van de merkwaarden. De flagship store (letterlijk: vlaggenschipwinkel) is dan ook bedoeld om met name opinieleiders aan te trekken....

klik voor meer informatie
(Nike Town)
2 Detailiist(en) met grossier(s)
semigeïntegreerd verticaal marketingMarketingDe menselijke activiteit gericht op het bevredigen van behoeften door middel van ruil. Naast deze door ons geprefereerde en gehanteerde definitie zijn er andere definities, zoals het vanuit de markt gerichte denken en handelen ten aanzien van productie en afzet (H.J. Kuhlmeijer)....

klik voor meer informatie
systeem
vrijwillig filiaaalbedrijf (C1000)
inkoop / verkoopcombinatie (Intres)
franchisingFranchisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem. Samenwerkingsverband waarin op basis van contractuele binding van elkaar losstaande bedrijven samenwerken en waarin het ene bedrijf (franchisegever) tegen betaling van een bepaalde vergoeding aan het andere bedrijf (franchisenemer) het...

klik voor meer informatie
(Multicopy)
serviceServiceDienst, een niet-stoffelijk product. Ook: de voor- en nazorg met betrekking tot geleverde producten. In deze zin is het een productattribuut. ...

klik voor meer informatie
merchandisingMerchandisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem, gebaseerd op dienstverlening van de groothandel of de producent aan de detailhandel. Zowel de groothandel (als bedrijf) als de functionaris (die rondrijdt) heet (service) merchandiser of rack jobber. De dienstverlening kan inhouden: -...

klik voor meer informatie
(Sorbo)
   
3 Detaillist(en) alleen / onderling
horizontaal marketingMarketingDe menselijke activiteit gericht op het bevredigen van behoeften door middel van ruil. Naast deze door ons geprefereerde en gehanteerde definitie zijn er andere definities, zoals het vanuit de markt gerichte denken en handelen ten aanzien van productie en afzet (H.J. Kuhlmeijer)....

klik voor meer informatie
systeem
franchising (Multivlaai)
concessionairs (Mister Minit)
inkoopcombinatie
middenstands warenhuisWarenhuisDetailhandel met een breed en diep assortiment. Het winkeltype met de meest ver doorgevoerde parallellisatie. De verkoopoppervlakte is groot, er is geen koopdwang en het warenhuis kenmerkt zich door veel nouveauts in het assortiment. Vorm van een grootwinkelbedrijf. Kent een tweedeling: -...

klik voor meer informatie
(Magna Plaza)
winkelcentrumWinkelcentrumVariant van het middenstandswarenhuis. Nu echter wordt het gebouw beheerd door een exploitatiemaatschappij, die de verschillende ruimten verhuurt. Grote detailhandelszaken zoals Albert Heijn en C&A fungeren vaak als trekkers. Er zijn twee varianten: elke winkel is een eigen gesloten eenheid, of er...

klik voor meer informatie
(Hoog Cataharijne)
grootwinkelbedrijf (Blokker)


De figuur laat drie soorten marketingsystemen zien:

1 Geïntegreerd verticaal marketingsysteem
Alle functies in het distributiekanaalDistributiekanaalKeten van opeenvolgende marketinginstituties die betrokken zijn bij de voortstuwing van goederen en diensten van producent naar consument. Ten aanzien van het aantal schakels dat een distributiekanaal heeft onderscheiden we: - het ultrakorte kanaal (rechtstreekse levering van producent aan...

klik voor meer informatie
(van boven naar beneden; daarom de term 'verticaal') zijn in handen van één partij. Albert Heijn functioneert gedeeltelijk zo, omdat het een deel van de verkochte producten (bijvoorbeeld Perla koffie) zelf produceert.
De flagship storeFlagship storeFactory outlet met het oogmerk een communicatiemedium te zijn van de merkwaarden. De flagship store (letterlijk: vlaggenschipwinkel) is dan ook bedoeld om met name opinieleiders aan te trekken....

klik voor meer informatie
is een ander (redelijk zeldzaam) voorbeeld hiervan. Zo heeft bijvoorbeeld beddenfabrikant Hästens een eigen winkelWinkelDetailhandel met een vaste vestigingsplaats....

klik voor meer informatie
geopend op het Oudkerkhof, de deftigste winkelstraat van Utrecht.

2 Semi-geïntegreerd verticaal marketingsysteemMarketingsysteemOrganisatie van het distributiekanaal, met het doel voor een gecordineerde samenwerking te zorgen tussen de verschillende schakels....

klik voor meer informatie
(of: contractueel verticaal marketingsysteem)
Er zijn contractueel vastgelegde afspraken tussen groothandels en detaillisten. De figuur noemt enkele varianten, die we hieronder nader behandelen.

3 Horizontaal marketingsysteem
Hier werken tussenhandelaren (bijna altijd detaillisten) met elkaar samen. Dit is op gelijk niveau in de bedrijfstakBedrijfstakTotaal van ondernemingen die zich met de productie of handel van dezelfde soort producten bezighouden en die op hetzelfde niveau in de bedrijfskolom opereren. Voorbeelden: de branche van studieboekenuitgevers; de branche van bloemenwinkeliers....

klik voor meer informatie
, vandaar de term 'horizontaal'.

Verticale en horizontale marketingsystemen realiseren belangrijke voordelen boven de zelfstandige detailhandelDetailhandelBegrip: Detailhandel zie ook: Distributie Distributiekanaal Grootbedrijf Groothandel Bedrijfsvorm die goederen verkoopt en levert aan de finale consument. De functie van de detailhandel is gericht op het voor de consument optimaal verkrijgbaar maken van het product. Daarom is de...

klik voor meer informatie
(of: het conventionele distributiekanaal). We noemen er vijf:
  1. Profiteren van grootschaligheid bij inkoop, verkoopVerkoopAlgemeen: het afsluiten van een ruiltransactie. Ook: onderdeel van het marketinginstrumentarium....

    klik voor meer informatie
    , automatisering, distributieDistributieBegrip: Distributie zie ook: Distributiekanaal Vier Ps Instrument van de marketingmix, een van de zogeheten Vier Ps. Hieronder vallen die beslissingen die te maken hebben met de verkrijgbaarheidstelling van het product. In het geval van de detailhandel spreekt men in het...

    klik voor meer informatie
    . Dit drukt te kostenKostenIn geld uitgedrukte doelmatig opgeofferde productiemiddelen. We onderscheiden zes soorten. - Complementaire kosten: naast afschrijvingskosten kennen we bij de duurzame productiemiddelen bijkomende of complementaire kosten. Dit zijn kosten van noodzakelijke hoeveelheid arbeid, grondstoffenverbruik,...

    klik voor meer informatie
    .
  2. Flexibel inspelen op veranderende consumentenvoorkeuren. Dit verhoogt de opbrengsten en marges.
  3. Steeds meer service-elementen in hun formule opnemen. Dit verhoogt hun onderscheidend vermogenVermogenVoor de financiering van de onderneming aangewende geldmiddelen. Het vermogen kan in uiteenlopende vermogensvormen zijn ingebracht....

    klik voor meer informatie
    en het omzetpotentieel.
  4. Toegang tot de beste winkellocaties. Dit verhoogt hun klantenbereik.
  5. Exclusieve deals met leveranciers kunnen sluiten. Dit verhoogt hun onderscheidend vermogenVermogenVoor de financiering van de onderneming aangewende geldmiddelen. Het vermogen kan in uiteenlopende vermogensvormen zijn ingebracht....

    klik voor meer informatie
    .
Veel zelfstandige detaillisten kunnen daar te weinig tegenover zetten en verliezen onherroepelijk hun trouwe clientèle. In de brancheBrancheCriterium voor macrosegmentatie in business marketing....

klik voor meer informatie
voedings- en genotmiddelen (bijvoorbeeld de kleine kruidenier, de groentewinkel, de bakkerszaak) heeft zich deze tendensTendensIn de economie en sociologie: doorgaande beweging). Voorbeeld: de tendens van stijgende arbeidskosten....

klik voor meer informatie
het sterkst voorgedaan.



13.7.1 - Beschrijving van enkele marketingsystemen

TabelTabelSystematische rangschikking van cijfers in een assenstelsel....

klik voor meer informatie
13.3 noemt enkele marketingsystemen die eerder nog niet aan de orde zijn geweest:
  • franchising;
  • vrijwillig filiaalbedrijf;
  • inkoopcombinatie;
  • inkoop/verkoopcombinatie;
  • concessionairs;
  • middenstandswarenhuis;
  • grootwinkelbedrijf.
De formules serviceServiceDienst, een niet-stoffelijk product. Ook: de voor- en nazorg met betrekking tot geleverde producten. In deze zin is het een productattribuut. ...

klik voor meer informatie
merchandisingMerchandisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem, gebaseerd op dienstverlening van de groothandel of de producent aan de detailhandel. Zowel de groothandel (als bedrijf) als de functionaris (die rondrijdt) heet (service) merchandiser of rack jobber. De dienstverlening kan inhouden: -...

klik voor meer informatie
en factory outletFactory outletDetailhandel met een assortiment dat geheel afkomstig is van n producent of merk. Vaak een one brand store, flagship store of een dump....

klik voor meer informatie
(inclusief flagship store) kwamen al eerder aan bod. Ze zijn in de figuur opgenomen, omdat ze een voorbeeld zijn van integratieIntegratieWijze van groeien door de onderneming door uitbreiding van de activiteiten binnen de bedrijfskolom....

klik voor meer informatie
in het distributiekanaalDistributiekanaalKeten van opeenvolgende marketinginstituties die betrokken zijn bij de voortstuwing van goederen en diensten van producent naar consument. Ten aanzien van het aantal schakels dat een distributiekanaal heeft onderscheiden we: - het ultrakorte kanaal (rechtstreekse levering van producent aan...

klik voor meer informatie
.

Franchising
FranchisingFranchisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem. Samenwerkingsverband waarin op basis van contractuele binding van elkaar losstaande bedrijven samenwerken en waarin het ene bedrijf (franchisegever) tegen betaling van een bepaalde vergoeding aan het andere bedrijf (franchisenemer) het...

klik voor meer informatie
is een samenwerkingsverband tussen twee partijen. De ene partij (de franchisege¬ver) geeft aan de andere partij (de franchisenemer) het recht een kant-en-klaar verkoop- of dienstverleningssysteem te gebruiken in ruil voor een bedrag ineens en een percentage van de omzetOmzetHet totaal van de verkochte producten (= afzet) maal de betaalde prijs. Alleen wanneer de gemiddelde betaalde prijs hoger ligt dan de gemiddelde (integrale) kostprijs per product, maakt de onderneming een winstmarge. Omzet is, naast afzet en winst, een marketingdoel....

klik voor meer informatie
, en onder de contractuele verplichting zich te houden aan richtlijnen omtrent marketingMarketingDe menselijke activiteit gericht op het bevredigen van behoeften door middel van ruil. Naast deze door ons geprefereerde en gehanteerde definitie zijn er andere definities, zoals het vanuit de markt gerichte denken en handelen ten aanzien van productie en afzet (H.J. Kuhlmeijer)....

klik voor meer informatie
en bedrijfsvoering.

De franchisenemer (of: franchisee) doet afstand van een belangrijk deel van zijn commerciële vrijheid van handelen: assortimentsbepaling, prijsbepaling, winkelinrichting en dergelijke worden hoofdzakelijk door de franchisegever (of: franchiser) bepaald. Desondanks wordt de franchisenemer gezien als ‘zelfstandig ondernemer’, die zelf het zakelijke risicoRisicoDe consument die een aankoop overweegt, neemt daarbij risicos waar. Hij is onzeker over de gevolgen van de genomen beslissing. Het gaat om de volgende risicos: - financieel (is het product zijn geld waard?; hoe hoog worden de gebruikskosten?); - functioneel (zal het product leveren wat ik...

klik voor meer informatie
blijft dragen. Circa 10% van de detailhandelsvestigingen wordt gedreven door een franchisenemer.

De commerciële zelfstandigheid van de franchise nemer kan variëren: De franchisegever kan een producent zijn, maar ook een collega-detaillist, grossierGrossierBegrip: Grossier zie ook: Distributiekanaal Groothandelsmarge Groothandelsmarketing Groothandelsmerk Schakel in het distributiekanaal die een intermediaire functie vervult tussen oerproducenten en producenten, dan wel tussen producenten en detailhandel. We kunnen bij het...

klik voor meer informatie
of dienstverlenende organisatieOrganisatieIn de organisatieleer: samenstel van productiemiddelen, procedures en mensen in een onderneming dat ertoe moet bijdragen dat specifieke kennis en/of vaardigheid van bepaalde personen op doelmatige wijze wordt aangewend voor de opstelling en realisering van het beleid van die onderneming. In de...

klik voor meer informatie
. Bekende franchiseketens in Nederland zijn bijvoorbeeld Decorette, de Boekelier, Cosmo Hairstyling, Multivlaai, Halfords, Hunkemöller, Multicopy, Jamin, Dixons.

Ook grootwinkelbedrijven als de HEMA en Albert Heijn gebruiken het franchisesysteem om tot uitbreiding van hun aantal filialen te komen. Naast eigen filialen heeft men dus franchisefilialen. Deze vorm van franchisingFranchisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem. Samenwerkingsverband waarin op basis van contractuele binding van elkaar losstaande bedrijven samenwerken en waarin het ene bedrijf (franchisegever) tegen betaling van een bepaalde vergoeding aan het andere bedrijf (franchisenemer) het...

klik voor meer informatie
wordt ook wel conversion franchisingConversion franchisingBegrip: Conversion franchising zie ook: Franchising Franchising door het grootwinkelbedrijf dat naast de eigen filialen een aantal franchisefilialen heeft ter vergroting van het aantal vestigingen. Albert Heijn maakt gebruik van conversion franchising. Aan dit voorbeeld is te zien dat het...

klik voor meer informatie
genoemd. Men heeft een nog grotere inkoop, die ook de marges van de eigen winkels ten goede komt. Belangrijker is wellicht dat de franchiser zelf minder hoeft te investeren (de franchisenemer zorgt voor het onroerend goed) en in een overvolle, stagnerende marktMarktHet begrip markt kent vele betekenissen. In de algemene economie betekent het: het samenhangende geheel van vraag naar en aanbod van een product. Dit is weer op twee manieren op te vatten: - De concrete markt: een plaats waar kopers en verkopers van een bepaald product daadwerkelijk aanwezig...

klik voor meer informatie
niet eerst een concurrent uit de marktMarktHet begrip markt kent vele betekenissen. In de algemene economie betekent het: het samenhangende geheel van vraag naar en aanbod van een product. Dit is weer op twee manieren op te vatten: - De concrete markt: een plaats waar kopers en verkopers van een bepaald product daadwerkelijk aanwezig...

klik voor meer informatie
hoeft te duwen als de franchiseketen zich in een bepaalde plaatsPlaatsInstrument van de marketingmix, een van de zogeheten Vier Ps. Hieronder vallen die beslissingen die te maken hebben met de verkrijgbaarheidstelling van het product. In het geval van de detailhandel spreekt men in het bijzonder ook over de vestigingsplaats...

klik voor meer informatie
wil vestigen.

De voordelen van franchisingFranchisingVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem. Samenwerkingsverband waarin op basis van contractuele binding van elkaar losstaande bedrijven samenwerken en waarin het ene bedrijf (franchisegever) tegen betaling van een bepaalde vergoeding aan het andere bedrijf (franchisenemer) het...

klik voor meer informatie
voor een franchisegever zijn: De voordelen voor de franchisenemer zijn: Als nadelen voor de franchisegever gelden: De nadelen voor de franchisenemer zijn: Vrijwillig filiaalbedrijf (VFB)
Het vrijwillig filiaalbedrijfVrijwillig filiaalbedrijfVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem. Samenwerkingsverband waarbij een aantal detaillisten met behoud van eigen zelfstandigheid samenwerkt met n of meer gelijksoortige groothandelsondernemingen. De verkoop geschiedt onder n en dezelfde naam. Afname van de detaillisten is...

klik voor meer informatie
(VFB) is een samenwerkingsverband tussen enerzijds een of meer groothandelsondernemingen met ieder een eigen rayon en anderzijds een aantal detaillisten. De bindingBindingKoopgedrag waarbij consumenten in grote mate steeds voor een bepaald producttype identiek koopgedrag vertonen. Dit koopgedrag kan betrekking hebben op: - merk (merkentrouw); - winkel (winkeltrouw); - verkoper (verkopertrouw)....

klik voor meer informatie
tussen grossiers en detaillisten komt als volgt tot uitdrukking:
  • bundeling van de bestellingen van de detaillisten bij de grossiers;
  • bundeling van de bestellingen van de grossiers bij de producenten.
De bindingen tussen detaillisten onderling komen naar voren in zaken als: Deelname garandeert detaillisten een grote zelfstandigheid in juridisch en financieel opzicht. Ook commercieel gezien behoudt de deelnemer een zekere vrijheid.

Het initiatief voor de oprichting van het vrijwillig filiaalbedrijfVrijwillig filiaalbedrijfVorm van een contractueel verticaal marketingsysteem. Samenwerkingsverband waarbij een aantal detaillisten met behoud van eigen zelfstandigheid samenwerkt met n of meer gelijksoortige groothandelsondernemingen. De verkoop geschiedt onder n en dezelfde naam. Afname van de detaillisten is...

klik voor meer informatie
werd genomen door de groothan-del als reactie op de opkomst van de grootwinkelbedrijven. Deze laatste dreigden immers de positie van de groothandelGroothandelSchakel in het distributiekanaal die een intermediaire functie vervult tussen oerproducenten en producenten, dan wel tussen producenten en detailhandel. We kunnen bij het onderscheiden van diverse typen groothandel een onderscheiding maken op basis van het gevoerde assortiment, de...

klik voor meer informatie
overbodig te maken, vooral in de levensmiddelenbranche. De eerste VFB-organisatie in Nederland werd opgericht in 1932 (De Spar). Huidige voorbeelden zijn Unigro, Schuitema (met de formule C1000) en Markant.

Inkoopcombinatie en inkoop/verkoopcombinatie
Om te kunnen blijven concurreren met grootwinkelbedrijven, gingen zelfstandige detaillisten samenwerken op het gebied van de inkoop. Een eigen gezamenlijke inkoopcentraleInkoopcentraleVorm van een contractueel of vrijwillig horizontaal marketingsysteem. In de inkoopcombinatie kopen detaillisten gezamenlijk in bij grossiers of producenten. In dat laatste geval hebben zij dus de grossiersfunctie overgenomen. Door de gezamenlijke inkoop ontstaat een inkoopvoordeel....

klik voor meer informatie
koopt rechtstreeks en tegen gunstige condities in bij de producent. De zelfstandige grossierGrossierBegrip: Grossier zie ook: Distributiekanaal Groothandelsmarge Groothandelsmarketing Groothandelsmerk Schakel in het distributiekanaal die een intermediaire functie vervult tussen oerproducenten en producenten, dan wel tussen producenten en detailhandel. We kunnen bij het...

klik voor meer informatie
wordt derhalve uitgeschakeld, met als resultaat lagere inkoopprijzen. Een voorbeeld in de levens-middelendetailhandel is Superunie Totaal.

Steeds meer inkoopcentrales zijn zich gaan toeleggen op het verlenen van steun en advies – op het gebied van marketingMarketingDe menselijke activiteit gericht op het bevredigen van behoeften door middel van ruil. Naast deze door ons geprefereerde en gehanteerde definitie zijn er andere definities, zoals het vanuit de markt gerichte denken en handelen ten aanzien van productie en afzet (H.J. Kuhlmeijer)....

klik voor meer informatie
, verkoopVerkoopAlgemeen: het afsluiten van een ruiltransactie. Ook: onderdeel van het marketinginstrumentarium....

klik voor meer informatie
en administratie – aan de samenwerkende detaillisten. Dit heeft geresulteerd in verticale samenwerkingsverbanden. De aangesloten winkels gaan soms onder een eenheidsnaam werken en eigen merken voeren (Intres met bijvoorbeeld Intersport). Zo zijn de inkoopcombinaties steeds meer gaan lijken op vrijwillig filiaalbedrijven en wordt tegenwoordig wel gesproken van inkoop/verkoopcombinaties.

Naarmate de inkoopcombinatieInkoopcombinatieVorm van een contractueel of vrijwillig horizontaal marketingsysteem. In de inkoopcombinatie kopen detaillisten gezamenlijk in bij grossiers of producenten. In dat laatste geval hebben zij dus de grossiersfunctie overgenomen. Door de gezamenlijke inkoop ontstaat een inkoopvoordeel....

klik voor meer informatie
een groter draagvlak – lees: meer inkooppotentieInkooppotentieVermogen van een inkoopcombinatie of een andere grote inkopende partij om door het volume van zijn afname macht uit te oefenen over de verkopende partij. Deze macht betekent met name het drukken van de prijs, maar ook het afdwingen van speciale promotieacties en dergelijke....

klik voor meer informatie
– heeft, neemt haar macht over de producenten toe. Ze kan dan meer doen voor haar leden en versterkt haar concurrentiepositieConcurrentiepositieRelatieve marktpositie ten opzichte van concurrenten. De sterkte van een concurrentiepositie hangt onder meer af van de volgende criteria: - hoog marktaandeel; - mate waarin men channel captain is; - lage kostprijs. De onderneming met de sterkste concurrentiepositie is veelal de marktleider. ...

klik voor meer informatie
ten opzichte van andere inkoopcombinaties. We zien inkoopcombi¬naties dan soms winkels onder eigen naam openen. Voorbeeld: Intres met Livera (lingerie) en Setpoint (herenkleding).

Concessionairs
Bij deze vorm van samenwerking tussen detaillisten onderling staat een bepaalde detaillistDetaillistOnderneming op het terrein van de detailhandel. ...

klik voor meer informatie
(warenhuis of supermarkt) tegen een bepaalde vergoeding en tegen bepaalde voorwaarden een deel van zijn winkelruimteWinkelruimteDe winkelruimte bestaat uit verkoopruimte, magazijnruimte, serviceruimte en kassaruimte. De indeling van de winkelruimte over deze vier functies draagt bij aan het winkelrendement. In principe genereert alleen de verkoopruimte omzet, en probeert de winkelier de andere ruimten zo klein mogelijk te...

klik voor meer informatie
af aan een collegadetaillist. Deze profiteert dan van de trekkracht van de winkelWinkelDetailhandel met een vaste vestigingsplaats....

klik voor meer informatie
waarbij hij intrekt. Op zijn beurt profiteert deze winkelWinkelDetailhandel met een vaste vestigingsplaats....

klik voor meer informatie
van het feit dat het aantal productgroepen wordt uitgebreid zonder dat daarvoor extra specialistische vakkennis is vereist. Het systeem wordt onder andere toegepast voor sleutels- en hakkenservice (Mister Minit bij vestigingen van V&D).

In tegenstelling tot de serviceServiceDienst, een niet-stoffelijk product. Ook: de voor- en nazorg met betrekking tot geleverde producten. In deze zin is het een productattribuut. ...

klik voor meer informatie
merchandiser, die zijn producten helemaal opneemt in het assortimentAssortimentHet geheel van productgroepen, producten, productvarianten en merken dat door een (productie- of handels)organisatie wordt aangeboden. Het assortiment bestaat uit individuele producten (product items) en uit productgroepen (product lines)....

klik voor meer informatie
van de detaillistDetaillistOnderneming op het terrein van de detailhandel. ...

klik voor meer informatie
, heeft de concessionair een ‘eigen’ winkeltje met een eigen kassa.

Middenstandswarenhuis
Het middenstandswarenhuisMiddenstandswarenhuisSamenwerkingsverband tussen detaillisten, waarbij zelfstandige detaillisten binnen n gebouw voor eigen rekening en risico elk hun eigen bedrijf uitoefenen. Het geheel wordt onder gezamenlijke naam gepromoot. De exploitatie van het gebouw is gemeenschappelijk. De assortimenten worden min of meer...

klik voor meer informatie
(of: collectief warenhuis) is een samenwerkingsvorm tussen detaillisten die in één gebouw ieder voor eigen rekening en risicoRisicoDe consument die een aankoop overweegt, neemt daarbij risicos waar. Hij is onzeker over de gevolgen van de genomen beslissing. Het gaat om de volgende risicos: - financieel (is het product zijn geld waard?; hoe hoog worden de gebruikskosten?); - functioneel (zal het product leveren wat ik...

klik voor meer informatie
hun eigen winkelWinkelDetailhandel met een vaste vestigingsplaats....

klik voor meer informatie
exploiteren. Elke winkelWinkelDetailhandel met een vaste vestigingsplaats....

klik voor meer informatie
voert een nauwkeurig afgesproken assortimentAssortimentHet geheel van productgroepen, producten, productvarianten en merken dat door een (productie- of handels)organisatie wordt aangeboden. Het assortiment bestaat uit individuele producten (product items) en uit productgroepen (product lines)....

klik voor meer informatie
om onderlinge concurrentieConcurrentieWedijvering om de koopgunst van de afnemers, behorend tot de micro-omgeving van de onderneming. We onderscheiden concurrentie op verschillende niveaus: wensconcurrentie (verschillende behoeftecategorien), generieke concurrentie (binnen een behoeftecategorie), productvormconcurrentie (producttype)...

klik voor meer informatie
tegen te gaan. Het middenstandswarenhuisMiddenstandswarenhuisSamenwerkingsverband tussen detaillisten, waarbij zelfstandige detaillisten binnen n gebouw voor eigen rekening en risico elk hun eigen bedrijf uitoefenen. Het geheel wordt onder gezamenlijke naam gepromoot. De exploitatie van het gebouw is gemeenschappelijk. De assortimenten worden min of meer...

klik voor meer informatie
treedt als eenheid naar buiten op, hetgeen in presentatiePresentatieInstrument van de detailhandelsmarketingmix. Gericht op de presentatie van de producten binnen en buiten de winkel, de winkelindeling, de etalage, enzovoort. Voor het succes van een winkel kan de presentatie van groot belang zijn. ...

klik voor meer informatie
en reclameReclameOverredende commercile communicatie over producten en organisaties, waarbij tegen betaling gebruik wordt gemaakt van massamedia en waarvan het doel is de kennis, de attitude en mogelijk het gedrag van een doelgroep in een voor de adverteerder gunstige richting te benvloeden. Reclame kan op...

klik voor meer informatie
duidelijk tot uitdrukking komt. Voorbeeld: Magna Plaza in Amsterdam.

Een variant hierop is bijvoorbeeld het winkelcentrumWinkelcentrumVariant van het middenstandswarenhuis. Nu echter wordt het gebouw beheerd door een exploitatiemaatschappij, die de verschillende ruimten verhuurt. Grote detailhandelszaken zoals Albert Heijn en C&A fungeren vaak als trekkers. Er zijn twee varianten: elke winkel is een eigen gesloten eenheid, of er...

klik voor meer informatie
. Een exploitatiemaatschappij bouwt en exploiteert de ruimte. Vaak trekken enkele grootwinkelbedrijven daarin, terwijl de overblijven¬de ruimte wordt verhuurd aan kleinere detaillisten, die profiteren van de ‘trekkersfunctie’ van de grotere ondernemingen. De detaillisten maken gezamenlijk promotiePromotieWe spreken van promotie als de partijen verkoper en koper zijn. Instrument van de marketingmix. Hieronder vallen beslissingen die gericht zijn op het totstandkomen van een juiste communicatie tussen producent en consument. Er zijn in feite vier promotie-instrumenten: - reclame (mass selling): de...

klik voor meer informatie
voor het winkelcentrumWinkelcentrumVariant van het middenstandswarenhuis. Nu echter wordt het gebouw beheerd door een exploitatiemaatschappij, die de verschillende ruimten verhuurt. Grote detailhandelszaken zoals Albert Heijn en C&A fungeren vaak als trekkers. Er zijn twee varianten: elke winkel is een eigen gesloten eenheid, of er...

klik voor meer informatie
. Er zijn winkelcentra waarbij de winkels een eigen gesloten eenheid vormen, en centra met één grote ruimte, waarin elke detaillistDetaillistOnderneming op het terrein van de detailhandel. ...

klik voor meer informatie
een duidelijk afgeperkte maar toch open verkoopruimte heeft. Deze opzet lijkt het meest op die van het warenhuisWarenhuisDetailhandel met een breed en diep assortiment. Het winkeltype met de meest ver doorgevoerde parallellisatie. De verkoopoppervlakte is groot, er is geen koopdwang en het warenhuis kenmerkt zich door veel nouveauts in het assortiment. Vorm van een grootwinkelbedrijf. Kent een tweedeling: -...

klik voor meer informatie
. Voorbeeld: het ABC-warenhuis (Albert Heijn, Blokker en C&A).

Een andere variant van het middenstandswarenhuisMiddenstandswarenhuisSamenwerkingsverband tussen detaillisten, waarbij zelfstandige detaillisten binnen n gebouw voor eigen rekening en risico elk hun eigen bedrijf uitoefenen. Het geheel wordt onder gezamenlijke naam gepromoot. De exploitatie van het gebouw is gemeenschappelijk. De assortimenten worden min of meer...

klik voor meer informatie
is de megastore, waarvoor één detaillistDetaillistOnderneming op het terrein van de detailhandel. ...

klik voor meer informatie
het initiatief neemt. Hij nodigt andere detaillisten uit om een winkelgebouw met uitzonderlijk groot vloeroppervlak te exploiteren. Een voorbeeld biedt het kaderKaderBestand waarin alle elementen uit de populatie zijn opgenomen. Het kader gebruikt men om een (willekeurige) steekproef te kunnen trekken. Daarvoor moet men in de trekkans rekening houden met doublures (objecten die meer dan 1 maal in het kader voorkomen) of deze doublures er eerst uithalen....

klik voor meer informatie
'Megawinkels openen deuren in Houten', dat ook ingaat op de reacties van de gevestigde (kleinere) detailhandelDetailhandelBegrip: Detailhandel zie ook: Distributie Distributiekanaal Grootbedrijf Groothandel Bedrijfsvorm die goederen verkoopt en levert aan de finale consument. De functie van de detailhandel is gericht op het voor de consument optimaal verkrijgbaar maken van het product. Daarom is de...

klik voor meer informatie
.

Megawinkels openen deuren in Houten
Houten krijgt in maart 2005 vier megawinkels op bedrijventerrein De Meerpaal. In het nieuwe gebouw van het Houtense caravan- en outdoorbedrijf Frans de Witte komen ook grote filialen van bouwmarktBouwmarktDetailhandelszaak met grote winkeloppervlakte die zich specifiek bezighoudt met handel in bouwmaterialen, doe-het-zelfartikelen, gereedschappen et cetera. Ook verhuurt men groot en duurder gereedschap. Voorbeelden zijn: Gamma, SuperDoe, Praxis....

klik voor meer informatie
Gamma, sportwinkel Intersport en een woonwinkel.

Alles aan het nieuwe 'Home en Leisure Centre' is enorm. Het gebouw heeft in totaal 20.000 vierkante meter winkeloppervlakte; de twee vleugels zijn elk ongeveer een voetbalveld groot. De parkeerplaats op het dak telt 250 plekken, rondom het gebouw kunnen nog eens 100 mensen hun auto's parkeren. Vanaf het parkeerdek kunnen klanten met hun winkelwagens via rolpaden het gebouw in en uit.

In de centrale hal (1400 vierkante meter) komt een restaurant, dat 's winters binnen en in de zomer buiten een terras exploiteert. "Dit is straks de grootste outdoorwinkel van Midden-Nederland," zegt Menno van de Weijer, directeur van het Houtense bedrijf Frans de Witte.
"Het wordt allemaal mega. Dat is ook nodig om te kunnen overleven. De omzetOmzetHet totaal van de verkochte producten (= afzet) maal de betaalde prijs. Alleen wanneer de gemiddelde betaalde prijs hoger ligt dan de gemiddelde (integrale) kostprijs per product, maakt de onderneming een winstmarge. Omzet is, naast afzet en winst, een marketingdoel....

klik voor meer informatie
van bouwmarkten en outdoorwinkels groeit nog heel behoorlijk, maar wel alleen bij de grote bedrijven. Je moet groot zijn om scherpe prijzen te kunnen hanteren." Zeker bedrijven op locaties buiten de stad moeten klanten iets extra's te bieden hebben, zegt Van de Weijer.
"Deze vier winkels zitten allemaal in elkaars verlengde, en daardoor versterken ze elkaar juist. Ze hebben ongeveer tien tot twintig procent overlap in het assortimentAssortimentHet geheel van productgroepen, producten, productvarianten en merken dat door een (productie- of handels)organisatie wordt aangeboden. Het assortiment bestaat uit individuele producten (product items) en uit productgroepen (product lines)....

klik voor meer informatie
, waardoor consumenten weten dat ze hier alles kunnen vinden tegen de scherpste prijzen."
Frans de Witte bouwt het pand, de andere bedrijven huren hun winkelruimteWinkelruimteDe winkelruimte bestaat uit verkoopruimte, magazijnruimte, serviceruimte en kassaruimte. De indeling van de winkelruimte over deze vier functies draagt bij aan het winkelrendement. In principe genereert alleen de verkoopruimte omzet, en probeert de winkelier de andere ruimten zo klein mogelijk te...

klik voor meer informatie
. "Het is een miljoeneninvestering die in de dubbele cijfers loopt." De outdoorspecialist denkt de omzetOmzetHet totaal van de verkochte producten (= afzet) maal de betaalde prijs. Alleen wanneer de gemiddelde betaalde prijs hoger ligt dan de gemiddelde (integrale) kostprijs per product, maakt de onderneming een winstmarge. Omzet is, naast afzet en winst, een marketingdoel....

klik voor meer informatie
te kunnen verdubbelen, doordat meer mensen vanuit omliggende plaatsen naar Houten komen.

ServiceServiceDienst, een niet-stoffelijk product. Ook: de voor- en nazorg met betrekking tot geleverde producten. In deze zin is het een productattribuut. ...

klik voor meer informatie
biedt tegenwicht aan giganten
Hoe reageren concurrenten in de omgeving op de aankondiging van de megastore? Joop van Dam, eigenaar van de Hubo BouwmarktBouwmarktDetailhandelszaak met grote winkeloppervlakte die zich specifiek bezighoudt met handel in bouwmaterialen, doe-het-zelfartikelen, gereedschappen et cetera. Ook verhuurt men groot en duurder gereedschap. Voorbeelden zijn: Gamma, SuperDoe, Praxis....

klik voor meer informatie
aan de Spoorhaag in Houten: "In maart 2005 denk ik dat ik mijn zaak verkocht heb. Ik vind het waardeloos. Mijn klanten verdwijnen, ik krijg minder omzetOmzetHet totaal van de verkochte producten (= afzet) maal de betaalde prijs. Alleen wanneer de gemiddelde betaalde prijs hoger ligt dan de gemiddelde (integrale) kostprijs per product, maakt de onderneming een winstmarge. Omzet is, naast afzet en winst, een marketingdoel....

klik voor meer informatie
, noem maar op. Het is een ingrijpende beslissing om te stoppen, maar ik ben inmiddels 63. Ik heb geen zin om steeds weer tegen die grote jongens op te moeten boksen."
Sander Overeem, eigenaar van Sport S'anders in Nieuwegein: "Met sportzaken zitten we op een verzadigingspunt. Elke concurrent erbij is er wat mij betreft dus eentje teveel. Zo'n Intersport kan goedkoper inkopen, met prijzen stunten en een hele kledinglijn aanbieden. Wat dat betreft kan ik niet op tegen zo'n grote jongen. Ik moet het hebben van mijn specialisme. VerkoopVerkoopAlgemeen: het afsluiten van een ruiltransactie. Ook: onderdeel van het marketinginstrumentarium....

klik voor meer informatie
en onderhoud van ski's, rackets, dat soort dingen. ServiceServiceDienst, een niet-stoffelijk product. Ook: de voor- en nazorg met betrekking tot geleverde producten. In deze zin is het een productattribuut. ...

klik voor meer informatie
zie ik als mijn sterkste wapen in de strijd. Klanten komen bij mij langs op de fiets, met hun racket onder hun arm. Die mensen zie ik echt niet 5 kilometer naar Houten rijden."
Een verkoperVerkoperNaast de specifieke verkoper, de salesman, zien we in de praktijk een grote verscheidenheid van verkopers. We noemen er enkele: - De merchandiser: door schaalvergroting in de detailhandel verschuift de werkelijke verkooptaak naar de verkoopleider/verkoopdirecteur. De functie van verkoper is...

klik voor meer informatie
van outdoorwinkel Kathmandu in Utrecht: "Ik denk dat het wel mee zal vallen. Wij hebben een specifieker publiek, en hebben meer kennis in huis dan de meeste van zulke grote zaken. Er is een duidelijke scheiding: je hebt mensen die dingen snel en makkelijk willen aanschaffen en het mag niks kostenKostenIn geld uitgedrukte doelmatig opgeofferde productiemiddelen. We onderscheiden zes soorten. - Complementaire kosten: naast afschrijvingskosten kennen we bij de duurzame productiemiddelen bijkomende of complementaire kosten. Dit zijn kosten van noodzakelijke hoeveelheid arbeid, grondstoffenverbruik,...

klik voor meer informatie
, en je hebt mensen die kiezen voor iets goeds en willen weten waarom iets goed is, en daar ook wat meer aan willen besteden. Die kiezen eerder voor ons."

Bron: Utrechts Nieuwsblad, 21 juli 2004


Wat zien we ondertussen in de VS en dichterbij ook in Frankrijk? Grote winkelcentra 'in de wei' en stadskernen met dichtgetimmerde winkels. Het is maar de vraag of detaillisten de komst van megastores overleven en of die komst voor burgers en consumenten wel wenselijk is.

Grootwinkelbedrijf (GWB)
Formeel bestaat het grootwinkelbedrijfGrootwinkelbedrijfEen onder een eenheidsnaam werkende overwegend centraal bestuurde detailhandelsorganisatie met meerdere filialen en ten minste 50 werknemers. Om de verbondenheid van de filialen bij de consument duidelijk te maken hebben ze allemaal dezelfde huisstijl. Een grootwinkelbedrijf is tevens een...

klik voor meer informatie
(GWB) uit twee typen:
  • grootfiliaalbedrijf;
  • warenhuisbedrijf.
Hierbij heeft het warenhuisbedrijf een breder assortimentAssortimentHet geheel van productgroepen, producten, productvarianten en merken dat door een (productie- of handels)organisatie wordt aangeboden. Het assortiment bestaat uit individuele producten (product items) en uit productgroepen (product lines)....

klik voor meer informatie
dan het grootfiliaalbedrijf.

Het grootwinkelbedrijfGrootwinkelbedrijfEen onder een eenheidsnaam werkende overwegend centraal bestuurde detailhandelsorganisatie met meerdere filialen en ten minste 50 werknemers. Om de verbondenheid van de filialen bij de consument duidelijk te maken hebben ze allemaal dezelfde huisstijl. Een grootwinkelbedrijf is tevens een...

klik voor meer informatie
is een detailhandelsorganisatie die onder een eenheidsnaam werkt, en voor het grootste deel centraal wordt aangestuurd. Het heeft minstens vijftien filialen en/of vijftig werknemers in dienstDienstActiviteit of nuttigheid die bij koop niet leidt tot het bezit of eigendom van iets tastbaars. De voortbrenging van een dienst kan al of niet zijn gebonden aan een fysiek product. ...

klik voor meer informatie
. Het commercieel beleidBeleidBegrip uit de organisatiekunde. Het stellen van een doel, het vaststellen langs welke weg dit doel moet worden bereikt, het bepalen van de benodigde middelen om dit doel te bereiken, het uitvoeren van de benodigde activiteiten, het vaststellen en invoeren van controlemethodieken om te bepalen in...

klik voor meer informatie
van de filialen komt vooral centraal tot stand.

Grootwinkelbedrijven hebben de grossiersfunctie meestal geïntegreerd. Ze kopen rechtstreeks bij de producent in en distribueren de goederen via eigen distributiecentra over de verschillende winkelvestigingen. Om de verbondenheid van de filialen in de ogen van het publiek te accentueren, hebben de vestigingen een zoveel mogelijk identieke huisstijl. Voorbeelden zijn Albert Heijn, Blokker.

Een andere ontwikkeling is het zogenoemde affiliatiesysteem: kleine detaillisten doen een deel van hun inkopen bij het grootwinkelbedrijfGrootwinkelbedrijfEen onder een eenheidsnaam werkende overwegend centraal bestuurde detailhandelsorganisatie met meerdere filialen en ten minste 50 werknemers. Om de verbondenheid van de filialen bij de consument duidelijk te maken hebben ze allemaal dezelfde huisstijl. Een grootwinkelbedrijf is tevens een...

klik voor meer informatie
, dat dan in feite als grossierGrossierBegrip: Grossier zie ook: Distributiekanaal Groothandelsmarge Groothandelsmarketing Groothandelsmerk Schakel in het distributiekanaal die een intermediaire functie vervult tussen oerproducenten en producenten, dan wel tussen producenten en detailhandel. We kunnen bij het...

klik voor meer informatie
voor hen optreedt.