» ZOEK IN LEXICON
Hier kunt u zoeken in onze uitgebreide lexicon.
» WIKI
» 4 - Marktonderzoek

Inhoudsopgave

4.18 - Stratificatie

Stratificeren is het opsplitsen van de populatiePopulatieDe verzameling van alle voor een onderzoek relevante objecten. Het woord populatie wordt ook gebruikt als het niet gaat om mensen, maar om dingen, organisaties, enzovoort. De omvang van de populatie wordt weergegeven met het symbool N (merk op dat de steekproefgrootte wordt weergegeven met...

klik voor meer informatie
in verschillende groepen of lagen (stratum = laag) op basis van criteria die voor het onderzoekOnderzoekTerm die in de praktijk veel wordt gebruikt voor marktonderzoek (is eigenlijk marketing research) en voor technische research (is: Research and Development of R&D)....

klik voor meer informatie
relevant zijn. Dit kan alleen wanneer men van tevoren van elk objectObjectIn het algemeen: onderwerp van aandacht. In marktonderzoek: elk van de voor het onderzoek relevante onderwerpen. Zulke objecten zijn bijvoorbeeld: - alle huishoudens in de provincie Zeeland; - alle transacties van een supermarkt in week 14....

klik voor meer informatie
kan bepalen tot welke groep het behoort. Zo ontstaat een gestratificeerde (gelede) steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
. De reden om te stratificeren is dat de steekproefuitkomst nauwkeuriger wordt. Of andersom: dat bij gelijke nauwkeurigheidNauwkeurigheidDe uitkomst van een steekproef zal meestal afwijken van de uitkomst onder de gehele populatie. Deze afwijking heet (on)nauwkeurigheid of steekproeffout. Op basis van de statistiek (waarschijnlijkheidsrekening) is het mogelijk een schatting te maken van deze onnauwkeurigheid. Deze schatting noemt...

klik voor meer informatie
een kleinere steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
volstaat.


CASUS
De Hypercardhouders zijn geregistreerd op basis van de samenstelling van hun huishouden:
categorie 1 1 persoon (28% van de Hypercardhouders)
categorie 2 meer dan 1 persoon (72% van de Hypercardhouders)

Matini weet dat 1-persoons-huishoudens een heel ander boodschappen-gedrag hebben als meer-persoons-huishoudens. Als Matini een steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
trekt van 1000 Hypercardhouders, moet hij maar afwach¬ten of inderdaad 28% daarvan in categorie 1 hoort. Als hij stratificeert, vormt hij als het ware twee subpopulaties. Deze zijn voor te stellen als twee ‘kaartenbakken’, voor elke categorie één. Trekt hij vervolgens uit ‘kaartenbak 1’ 28% van 1000 = 280 eenheden, en uit 'kaartenbak 2' de overige 720 eenheden, dan is de steek¬proef in elk geval wat dit betreft representatiefRepresentatiefRepresentatief wil zeggen dat alle relevante kenmerken van de populatie in de steekproef in dezelfde verhouding voorkomen. Een steekproef moet representatief zijn voor de populatie waaruit de steekproef is getrokken. Representativiteit wordt verkregen wanneer: - alle elementen van de populatie...

klik voor meer informatie
.



CASUS
Voor een illustratie van de toegenomen nauwkeurigheidNauwkeurigheidDe uitkomst van een steekproef zal meestal afwijken van de uitkomst onder de gehele populatie. Deze afwijking heet (on)nauwkeurigheid of steekproeffout. Op basis van de statistiek (waarschijnlijkheidsrekening) is het mogelijk een schatting te maken van deze onnauwkeurigheid. Deze schatting noemt...

klik voor meer informatie
door stratificatieStratificatieStratum (Latijn): laag. Stratificatie: gelaagdheid. In marketing en marktonderzoek: term om aan te geven dat een populatie (markt, onderzoekspopulatie, enzovoort.)gelaagd is. Dat wil dan zeggen dat deze uit meerdere onderscheiden groepen bestaat, waarbij de verschillen zodanig zijn dat elke groep...

klik voor meer informatie
, gaan we uit van een kleine populatiePopulatieDe verzameling van alle voor een onderzoek relevante objecten. Het woord populatie wordt ook gebruikt als het niet gaat om mensen, maar om dingen, organisaties, enzovoort. De omvang van de populatie wordt weergegeven met het symbool N (merk op dat de steekproefgrootte wordt weergegeven met...

klik voor meer informatie
(4 personen) en een nog kleinere steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
(2 personen), zoals in tabelTabelSystematische rangschikking van cijfers in een assenstelsel....

klik voor meer informatie
4.7.


TabelTabelSystematische rangschikking van cijfers in een assenstelsel....

klik voor meer informatie
4.7 Gegevens ongestratificeerde en gestratificeerde steekproef
 Categorie Persoon
(Hyper-
kaart-
houder) 
Jaar-
besteding 
Gemiddelde
jaarbesteding
per categorie 
Gem. jaarbest. alle persoen 
 1
1persoonshuishoudens
28% van populatie
 A
B
 € 300
€ 400
 350  850
 2
meerpersoonshuis-
houdens
72% van populatie
 C
D
 € 900
€ 1800
 1350  


Mogelijke uitkomsten van een ongestratificeerde steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
van 2 personen zijn:
A + B = 300 + 400 = 700 / 2 = 350
A + C = 300 + 900 = 1200 / 2 = 600
A + D = 300 + 1800 = 2100 / 2 = 1050
B + C = 400 + 900 = 1300 / 2 = 650
B + D = 400 + 1800 = 2200 / 2 = 1100
C + D = 900 + 1800 = 2700 / 2 = 1350

De maximale afwijking tussen het gemiddelde in de steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
en het werkelijke gemiddelde (850) beloopt 500 Euro (check dat zelf). Dat is nogal een onnauwkeurige steekproefuitkomst!

Bij een een gestratificeerde steekproefGestratificeerde steekproefSteekproef die rekening houdt met de verdeling van de populatie over verschillende subpopulaties. Daarbij is de indeling in subpopulaties gebaseerd op een variabele die voor het onderzoek relevant is. Het woord stratificeren betekent in lagen indelen en komt van het Latijnse...

klik voor meer informatie
van 2 personen trekken we 1 proefpersoonProefpersoonPersoon die meewerkt aan marktonderzoek, in het bijzonder aan een interview, enqute, observatie of experiment....

klik voor meer informatie
uit elke categorie. De mogelijke uitkomsten van de gestratificeerde steekproefGestratificeerde steekproefSteekproef die rekening houdt met de verdeling van de populatie over verschillende subpopulaties. Daarbij is de indeling in subpopulaties gebaseerd op een variabele die voor het onderzoek relevant is. Het woord stratificeren betekent in lagen indelen en komt van het Latijnse...

klik voor meer informatie
zijn dan:
A + C = 300 + 900 = 1200 / 2 = 600
A + D = 300 + 1800 = 2100 / 2 = 1050
B + C = 400 + 900 = 1300 / 2 = 650
B + D = 400 + 1800 = 2200 / 2 = 1100

De maximale afwijking van het werkelijke gemiddelde (850) beloopt nu 250 Euro. Dat is de helft van daarnet! Deze verbetering in nauwkeurigheidNauwkeurigheidDe uitkomst van een steekproef zal meestal afwijken van de uitkomst onder de gehele populatie. Deze afwijking heet (on)nauwkeurigheid of steekproeffout. Op basis van de statistiek (waarschijnlijkheidsrekening) is het mogelijk een schatting te maken van deze onnauwkeurigheid. Deze schatting noemt...

klik voor meer informatie
is een direct gevolg van het stratificeren op basis van een criterium dat van elk objectObjectIn het algemeen: onderwerp van aandacht. In marktonderzoek: elk van de voor het onderzoek relevante onderwerpen. Zulke objecten zijn bijvoorbeeld: - alle huishoudens in de provincie Zeeland; - alle transacties van een supermarkt in week 14....

klik voor meer informatie
in het kaderKaderBestand waarin alle elementen uit de populatie zijn opgenomen. Het kader gebruikt men om een (willekeurige) steekproef te kunnen trekken. Daarvoor moet men in de trekkans rekening houden met doublures (objecten die meer dan 1 maal in het kader voorkomen) of deze doublures er eerst uithalen....

klik voor meer informatie
bekend was, namelijk aantal personen. Matini kan ook voor 1-persoonshuishoudens andere conclusies trekken dan voor meer-persoons-huishoudens. 


Verdeling van de steekproefgrootte over de strata
Als men stratificeert, is de volgende vraag die aan de orde komt: hoe verdelen we de totale steekproefomvangSteekproefomvangAantal objecten die deel uitmaken van de steekproef. Vanwege non-respons is dit een lastig te interpreteren cijfer wanneer men wel de steekproefgrootte, maar niet de non-respons vermeldt, zoals vaak in nieuwsberichten gebeurt. De steekproefgrootte wordt weergegeven met het symbool n. Merk op dat...

klik voor meer informatie
over de verschillende strata? Hierbij heeft men twee mogelijkheden:
Bij de proportionele steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
is de steekproefgrootteSteekproefgrootteAantal objecten die deel uitmaken van de steekproef. Vanwege non-respons is dit een lastig te interpreteren cijfer wanneer men wel de steekproefgrootte, maar niet de non-respons vermeldt, zoals vaak in nieuwsberichten gebeurt. De steekproefgrootte wordt weergegeven met het symbool n. Merk op dat...

klik voor meer informatie
per stratumStratumStratum (Latijn): laag. Stratificatie: gelaagdheid. In marketing en marktonderzoek: term om aan te geven dat een populatie (markt, onderzoekspopulatie, enzovoort.)gelaagd is. Dat wil dan zeggen dat deze uit meerdere onderscheiden groepen bestaat, waarbij de verschillen zodanig zijn dat elke groep...

klik voor meer informatie
evenredig aan het deel dat ieder stratumStratumStratum (Latijn): laag. Stratificatie: gelaagdheid. In marketing en marktonderzoek: term om aan te geven dat een populatie (markt, onderzoekspopulatie, enzovoort.)gelaagd is. Dat wil dan zeggen dat deze uit meerdere onderscheiden groepen bestaat, waarbij de verschillen zodanig zijn dat elke groep...

klik voor meer informatie
uitmaakt van de populatiePopulatieDe verzameling van alle voor een onderzoek relevante objecten. Het woord populatie wordt ook gebruikt als het niet gaat om mensen, maar om dingen, organisaties, enzovoort. De omvang van de populatie wordt weergegeven met het symbool N (merk op dat de steekproefgrootte wordt weergegeven met...

klik voor meer informatie
.

CASUS
Voor het trekken van een proportionele steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
trekt Matini 28% uit categorie 1 en de resterende 72% uit categorie 2. Zo verkrijgt hij een goede afspiegeling van kleine en grote klanten in de steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
.

Bij de disproportionele (niet-¬proportionele) steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
is de steekproefgrootteSteekproefgrootteAantal objecten die deel uitmaken van de steekproef. Vanwege non-respons is dit een lastig te interpreteren cijfer wanneer men wel de steekproefgrootte, maar niet de non-respons vermeldt, zoals vaak in nieuwsberichten gebeurt. De steekproefgrootte wordt weergegeven met het symbool n. Merk op dat...

klik voor meer informatie
per stratumStratumStratum (Latijn): laag. Stratificatie: gelaagdheid. In marketing en marktonderzoek: term om aan te geven dat een populatie (markt, onderzoekspopulatie, enzovoort.)gelaagd is. Dat wil dan zeggen dat deze uit meerdere onderscheiden groepen bestaat, waarbij de verschillen zodanig zijn dat elke groep...

klik voor meer informatie
niet evenredig aan het deel dat ieder stratumStratumStratum (Latijn): laag. Stratificatie: gelaagdheid. In marketing en marktonderzoek: term om aan te geven dat een populatie (markt, onderzoekspopulatie, enzovoort.)gelaagd is. Dat wil dan zeggen dat deze uit meerdere onderscheiden groepen bestaat, waarbij de verschillen zodanig zijn dat elke groep...

klik voor meer informatie
uitmaakt van de totale populatiePopulatieDe verzameling van alle voor een onderzoek relevante objecten. Het woord populatie wordt ook gebruikt als het niet gaat om mensen, maar om dingen, organisaties, enzovoort. De omvang van de populatie wordt weergegeven met het symbool N (merk op dat de steekproefgrootte wordt weergegeven met...

klik voor meer informatie
. Men gebruikt de disproportionele steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
om twee redenen:
TIP: Voordat je conclusies over de totale populatiePopulatieDe verzameling van alle voor een onderzoek relevante objecten. Het woord populatie wordt ook gebruikt als het niet gaat om mensen, maar om dingen, organisaties, enzovoort. De omvang van de populatie wordt weergegeven met het symbool N (merk op dat de steekproefgrootte wordt weergegeven met...

klik voor meer informatie
kunt trekken, moet je de steekproefuitkomsten natuurlijk herwegen met de juiste verhoudingen.


CASUS
Voor het trekken van een disproportionele steekproefSteekproefEen aantal personen uit een grote populatie dat aan een onderzoek deelneemt. Op basis van de gegeven antwoorden kan men iets zeggen over de populatie zelf. We kennen verschillende steekproeven: - De aselecte of blinde steekproef: steekproef waarbij elk lid van de populatie een gelijke kans heeft...

klik voor meer informatie
trekt Matini 50% uit categorie 1 en de resterende 50% uit categorie 2. Hij heeft daarvoor reden 2: hij wil ook over de kleinere groep 1-persoonshuishoudens betrouwbare uitspraken kunnen doen. Voor uitspraken over alle Hypercardhouders telt hij de uitkomsten van categorie 1 voor 28% en van categorie 2 voor 72% mee.